Tuesday, May 22

होळी

वाईट विचारांचे दहन म्हणजेच होळी

पूर्वी राक्षसकुळात हिरण्यकश्यपू नावाचा राक्षस होता. तो स्वत:ला श्रेष्ठ समजत असे. देवतांविषयी त्याला अतिशय तिरस्कार होता. त्याला प्रल्हाद नावाचा मुलगा होता. प्रल्हाद बालपणापासून विष्णूचा (नारायणाचा) परमभक्त होता. प्रल्हाद दिवस-रात्र विष्णूच्या नावाचे नामस्मरण करीत असे. नेमके हेच हिरण्यकश्यपूला मान्य नव्हते. त्यामुळे त्याने प्रल्हादाला त्यापासून परावृत्त करण्याचा प्रयत्न केला. परंतु, प्रत्येकवेळी तो अयशस्वी ठरला. अखेरीस कंटाळून हिरण्यकश्यपूने आपल्याच मुलाचा वध करण्याचा निर्णय घेतला. या कामात त्याने आपल्या बहिणीची मदत घेतली. होलिका हे तिचे नाव. ती राक्षसीप्रवृत्तीची आणि क्रूर होती. तिला अग्नीचे भय नव्हते. अग्नीपासून तिला कोणताच त्रास होत नव्हता. म्हणून हिरण्यकश्यपूने लाकडाची चिता रचली. त्यावर होलिकेला बसविले. आणि तिच्या मांडीवर प्रल्हादाला बसविले. परंतु, प्रल्हादाच्या भक्तिसाधनेमुळे उलटेच घडल

2017तील होलिका दहन व पूजेचे मंगल मुहूर्त

घरात सुख-शांती, समृद्धी, संतान प्राप्ती इत्यादींसाठी स्त्रिया या दिवशी होळीची पूजा करतात. होलिका दहनसाठी किमान एक महिन्या अगोदर तयारी सुरू होणे सुरू होते. कांटेरी झाड्या किंवा लाकूडांना एकत्र केले जाते आणि होळीच्या दिवशी शुभ मुहूर्तावर होलिकाचे दहन केले जाते. होलाष्टक 5 मार्च रविवारपासून आहे व 13 मार्च सोमवारपर्यंत राहणार आहे. होलाष्टकात सर्व शुभ कार्य, क्रय-विक्रय इत्यादी वर्जित आहे. होलिका दहन शुभ चौघडियेपासून करायला पाहिजे ज्याने वर्ष शुभ राहील. होलिका दहनाचे शुभ मुहूर्त : 6:23 वाजेपासून 8:23 मिनिटापर्यंत आहे. होलिका पूजन मुहूर्त : संध्याकाळी 5 वाजून 23 मिनिटापासून 7 वाजून 23 मिनिटापर्यंत आहे. धूलिवंदन - 13 मार्च पौर्णिमा तिथी आरंभ- 20:23 (11 मार्च) पौर्णिमा तिती समाप्त- 20:23 (12 मार्च)
होळीमागचा शास्त्रार्थ

होळीमागचा शास्त्रार्थ

आपण साजर्‍या करत असलेल्या सणांना धार्मिक महत्त्व तर असतेच पण शास्त्रीय महत्त्वदेखील असते. होळीदहन मनुष्याला आपल्या मनातील वाईट विचारांना होळीप्रमाणे आगीत जाळून राख करावी या गोष्टीचे प्रतीक आहे. त्यामुळे आपले मन निर्मळ व्हावे अशी अपेक्षा असते. होळीच्या दुसर्‍याच दिवशी वसंतोत्सवाचा प्रारंभ होतो. या आनंदातच वाळलेली पाने आणि लाकडे एकत्र करून जाळणे हाच होळीचा उद्देश आहे. पण या हल्लीच्या काळात किमती लाकडे जाळणे योग्य नव्हे. हे त्या प्रथेचे विकृत रूप आहे. दुसर्‍या दिवशी होळीच्या अग्नीत गव्हांच्या ओंब्या भाजण्याची प्रथा आहे.या दिवसात गव्हाचे पीक तयार होते हे त्यामागील कारण असू शकते. नवीन पीक अग्नी देवतेला समर्पित करण्याचीही प्रथा आहे. होळीच्या दुसर्‍या दिवशी धुलिवंदनाचा सण साजरा केला जातो. एकमेकांना गुलाल लावणे आणि रंगांची उधळण करणे, सर्वांनी एकत्र येणे, बंधूभाव आणि एकतेचे प्रतीक असते. या