Saturday, July 21

यात्रा

रणकपूरचे जैन मंदिर

रणकपूरचे जैन मंदिर

अजोड स्थापत्य आणि शिल्पकलेसाठी राजस्थान प्रसिद्ध आहे. याच राजस्थानात अरवली पर्वतरांगाजवळ उदपूरपासून 85 कि.मी. अंतरावर मघाई नदीच्या काठावर पंधराव्या शतकातील संगमरवरातील एक शिल्पकाव्य 'शांति आणि पवित्रता' यांचा संदेश देत उभे आहे. 'कला कलेसाठी' या सिद्धांताला छेद देत 'कला जीवनासाठी' या सिद्धांताचा दृष्टांत हे महातीर्थ देत. भारतीय वास्तुकला पंधराव्या शतकात किती उच्च कोटीला पोहोचली होती आणि या भूमीतील वास्तुरचनाकार किती सिद्धहस्त होते, याचे प्रमाण म्हणजे रणकपूरचे जैन मंदिर होय. या मंदिरासमोर उभे राहिले की, सर्वप्रथम नजरेत भरते ती भव्यता. अंदाजे 30 फूट उंच पाषाणावर मंदिराची निर्मिती करण्यात आली आहे. 48 हजार स्क्वेअर फूट जागेवर निर्मिेले हे शिल्प 1444 खांबांचे आहे. यातील प्रत्येक खांबावर अप्रतिम सूक्ष्म कला कुसर असून प्रत्येक खांब वेगळा आहे. मंदिराला चार दरवाजे आहेत. गर्भगृहात चार दिशांना दर्शन
गुजरातमधलं एकमेव हिल स्टेशन सापुतारा

गुजरातमधलं एकमेव हिल स्टेशन सापुतारा

सापुतारा हे 3 हजार 600 फूट उंचीवर आहे. वर्षभरात हजारो पर्यटक सापुताराला भेट देत असतात. प्रत्येक ऋतुत सापुतारा तितकंचमनमोहन रूप धारण करतं. सनसेट पॉइण्टपासून ते रोझ गार्डनपर्यंत अनेक पॉइण्टस् इथे आहेत. तसंच सापुतार्‍याहून जवळपास असलेली इतर काही ठिकाणंही पर्यटकांना भावतील अशी आहेत. गुजरातचं एकमेव आणि प्रसिद्ध हिलस्टेशन म्हणजे सापुतारा. गुजरातच्या दक्षिण सीमेवर डांग जिल्ह्यात सह्यादी पर्वताच्या रांगांमध्ये सापुतारा समुद्रसपाटीपासून 3600 फूट उंचीवर आहे. अत्यंत निसर्गरम्य ठिकाण आणि उत्तम पॅनोरॅमिक व्हू साइट्‍स असल्याने वर्षभरात पर्यटक ‍‍तिथे खूप मोठ्या संख्येने भेट देत असतात. उन्हाळा असो, थंडीचे दिवस असो किंवा अगदी पावसाळा, प्रत्येक सीझनमध्ये पर्यटकांना इथलं वाइल्ड लाइफही प्रसिद्ध आहे. द्राक्षं-स्ट्रॉबेरीची शेती असल्याने ही फळं इथे उत्तम मिळतात. बांबूपासून बनवलेल्या वस्तू खरेदी करायलाही तिथे एकच
भामरागड अभयारण्य

भामरागड अभयारण्य

चंद्रपूर जिल्ह्यात वसलेल्या भामरागड अभयारण्याचे राखीव वनक्षेत्र १०४.३८ चौ.कि.मी इतके आहे. चंद्रपूर जिल्ह्यात वसलेल्या भामरागड अभयारण्याचे राखीव वनक्षेत्र १०४.३८ चौ.कि.मी इतके आहे. विविध प्रकारचे प्राणी, पक्षी आणि वन्यजीवांसाठी हे अभयारण्य म्हणजे एक स्वर्ग आहे. अभयारण्यातून पार्लोकोटा आणि पामलगौतम नद्या वाहतात. त्या अभयारण्यातील वन्यजीवांसाठी आणि इथे राहणाऱ्या गोंड आणि माडिया जातींच्या आदिवासी बांधवांसाठी पाण्याच्या प्रमुख स्रोत आहेत. एकेकाळी शिकारीचे स्थळ ६ मे १९७७ रोजी संरक्षित वन झाले असून ते रानडुक्कर, बिबट्या, ससे, भुंकणारे हरीण, मुंगूस, अस्वल, खार, उडणारी खार, नीलगाय, जंगली कोंबडी, मोर अशा असंख्य वन्यप्राण्यांचे नैसर्गिक अधिवासाचे ठिकाण झाले आहे. अनेक जातीचे सरपटणारे प्राणी आणि सस्तन प्राणी आपण इथे पाहू शकतो. गोंड आणि माडिया जमातीचे आदिवासी लोक येथे राहत असून माडिया आणि गोंडी या स्थ
हिमालयाच्या कुशीतले मसुरी

हिमालयाच्या कुशीतले मसुरी

उत्तर प्रदेशातून वेगळे करण्यात आलेल्या उत्तरांचलला नैसर्गिक सौंदर्याची जणू भेटच मिळाली आहे. हे राज्य दोन भागात आहे. एक गढवाल मंडल व कुमाऊ मंडल. गढवाल मंडलमध्ये दहा पर्यटन स्थळे येतात. त्यातले प्रमुख आहे मसुरी. मसुरी म्हणजे निसर्गाचा अप्रतिम आविष्कार. म्हणूनच या भागात मसुरीला 'पहाडों की रानी' असे म्हणतात. हिमालयाच्या कुशीत २००५ मीटर उंचीवर हे गाव वसले आहे. हे गाव ज्या टेकडीवर बसले त्याचा आकारही 'सी' अक्षरासारखा आहे. याच्या उत्तर भागातून पाहिल्यास हिमाच्छादित हिमालय दिसतो, तर दक्षिणेत द्रोणस्थली दिसते. पूर्वेला टिहरी-गढवाल व पश्चिमेला चकराता दिसते. कॅप्टन यंगने १८२७ मध्ये हे पर्यटन स्थळ शोधून काढले असे म्हणतात. मसुराची रोपे इथे बर्‍याच प्रमाणात होती, म्हणूनच त्याला मसुरी हे नाव पडले. डेहराडूनचे छत ही सुद्धा मसुरीची ओळख आहे. इतर हिल स्टेशनपेक्षा मसुरी वेगळे आहे. मसुरीत पहिल्यांदा लंढोर बाज
दार्जिलिंग : क्वीन ऑफ हिल्स

दार्जिलिंग : क्वीन ऑफ हिल्स

दार्जिलिंगला जागतिक पर्यटनाच्या नकाशावर मानाचं स्थान मिळालं आहे. मोठमोठाले चहाचे मळे, आल्हाददायक हवामान आणि पर्यटकांचं आकर्षण असणारी टॉय ट्रेन यांच्यामुळे दार्जिलिंगला अनेक पर्यटक भेट देतात. तिबेटी आणि नेपाळी संस्कृतीचं मनोहारी दर्शन या परिसरात होतं. शिमला, कुलू-मनाली आणि त्याचबरोबर अग्रक्रमानं येणारं पर्यटनस्थळाचं नाव म्हणजे दार्जिंलिंग. पश्चिम बंगालच्या उत्तरेकडील मध्य हिमालयात असलेलं थंड हवेचं ठिकाण म्हणजे दार्जिलिंग. बर्फाच्छादित शिखरांनी वेढलेल्या, हिरव्यागार दर्‍यांनी सुशोभित झालेल्या दार्जिलिंगला पश्चिम बंगालचं स्वित्झर्लंड असंही म्हणतात. कलकत्त्यात ईस्ट इंडिया कंपनी स्थापून राज्य करणार्‍या ब्रिटिशांनी दार्जिलिंगला उन्हाळी राजधानी बनवली होती. 7 हजार 100 फूट उंचीवर असणार्‍या दार्जिलिंगमध्ये उन्हाळ्यातसुद्धा हवा थंड व सुखद असते. तिला क्वीन ऑफ हिल्स म्हणतात. ब्रिटिशांनी तिथलं हवामान,
भारतीय पर्यटकांची पहिली पसंती गोव्याला

भारतीय पर्यटकांची पहिली पसंती गोव्याला

उन्हाळ्याच्या सुट्टीत यंदा गोवा ही भारतीय पर्यटकांची पहिली पसंती आहे. तर सिंगापूर हे परदेशातील हॉट डेस्टिनेशन आहे. पर्यटक या ठिकाणी मोठ्या प्रमाणात सुट्टी एन्जॉय करत आहेत. ट्रिप अॅडव्हायजर ‘समर व्हेकेशन व्हॅल्यू’  रिपोर्टनुसार उन्हाळ्याच्या सुट्टीसाठी गोवा ही भारतीयांची पहिली पसंती आहे. त्यानंतर उटी, महाबळेश्वर, मसुरी आणि कोडाईकॅनल या ठिकाणांना पसंती दिली जाते. या यादीत केरळच्या मुन्नार सातव्या क्रमांकावर आहे तर श्रीनगर आठव्या स्थानी आहे. दहा पर्यटन स्थळांच्या यादीत नैनीताल नवव्या क्रमांकावर तर लोणावळा दहाव्या नंबरवर आहे. हा रिपोर्ट 1 मे ते 31 जुलै 2017मध्ये भारतीय पर्यटकांनी केलेल्या बुकींग डेटावर आधारित आहे. याच रिपोर्टनुसार, परदेशात फिरण्यासाठी सिंगापूर ही पहिली पसंती आहे. त्यानंतर बाली, बँकॉक आणि दुबईचा नंबर लागतो.
वेळनेश्वर: एकांत बीच

वेळनेश्वर: एकांत बीच

वेळनेश्वर हे महाराष्ट्रातील रत्नागिरीहून सुमारे 170 किमी दूर स्थित एक गाव आहे. येथील समुद्र तटामुळे या जागेचे नाव वेळनेश्वर पडले. मंदिर आणि समुद्र तट असलेले हे गाव स्वच्छ, सुंदर आणि रमणीय आहे. येथील तट नारळांच्या झाडांनी भरलेले आहे. तटाजवळ महादेवाचे जुने मंदिर आहे. हे मंदिर शैव धर्माच्या रहस्यवादाने संबंधित आहे. येथील तटावर स्विमिंग आणि मोटर बोटचा मजा घेऊ शकता. तसा हा बीच बराच मोठा असून येथे कमी गर्दी असल्यामुळे येथे अगदी शांत आणि रमणीय वातावरण असतं. कसे पोहचाल - येथून जवळीक विमानस्थळ मुंबई असून येथून दुरी 290 किमी तसेच पुण्याहून 306 किमी दुरीवर आहे. मुंबईव्यतिरिक्त सर्व मोठ्या शहरांपासून बस व टॅक्सी घेऊन येथे पोहचू शकता. पुण्याहून खेड- सुरुर- सातारा- उबंरेज- कुंभारी घाट- चिपळूण-गुहागर ते वेळनेश्वर पोहचू शकता. गुहागर ते वेळनेश्वरची दुरी 16 किमी आहे. येथून जवळीक रेल्वे स्थानक चिपळूण आ
स्कॉटलंड ऑफ इंडिया : कुर्ग

स्कॉटलंड ऑफ इंडिया : कुर्ग

स्कॉटलंड ऑफ इंडिया नावाने ओळखल्या जाणार्‍या कुर्गबद्दल म्हटले जातं की राम आणि लक्ष्मण सीतेला शोधत येथून निघाले होते. म्हैसूर हून 120 किमी दूर स्थित कुर्ग म्हणजेच कोडागू. याचा अर्थ झोपलेल्या पर्वतावरील धुंध जंगल. कर्नाटकाच्या पश्चिम घाटात वसलेल्या या ठिकाण्यावर वातावरणात गारवा आहे. या शांत आणि थंडगार हिलस्टेशनावर पाहण्यासारखं खूप जागा आहेत. येथे राजा सीट पार्क: जेथे कॉफीचे झाडं पाहायला मिळतात कुशालनगर: तिबेटी मॉनेस्ट्री जेथे लाल आणि सोनेरी रंगाच्या पोषकांमध्ये संन्यासी दिसतात निसारगधमा: नदीवर तयार केलेले स्पॉट तलाकावेरी:‍ जिथून कावेरी नदीचा उद्भव होतो. येथील तीर्थ कुंडात स्नान करून लोकं जवळच प्रतिष्ठित शिवलिंगाची पूजा करतात. कावेरी नदीवर वॉटर राफ्टिंग केली जाऊ शकते. इरूप्पू धबधबा: असे मानले आहे की राम आणि लक्ष्मण येथे सीतेला शोधत आले होते. नागरहोल वाइल्डलाइफ सेंचुरी: येथे अनेक प्
वाघांचे घर आहे बंधवगर्ह राष्ट्रीय उद्यान

वाघांचे घर आहे बंधवगर्ह राष्ट्रीय उद्यान

वाघांचे गर्ह म्हणून प्रसिद्ध बंधवगर्ह राष्ट्रीय उद्यान मध्यप्रदेश राज्यातील उमरिया जिल्ह्यात स्थित आहे. 1968 साली हे उद्यान स्थापित झाले असून हे सुमारे 437 वर्ग किमी क्षेत्रफळात पसरलेले आहे. येथे सहजरित्या वाघ हिंडताना दिसून येतात. या उद्यानात एक प्रमुख पहाड आहे जे बंधवगर्ह म्हणून ओळखलं जातं. 811 मीटर उंच या पर्वताजवळ लहान-लहान पर्वत आहे. पूर्ण उद्यान साल आणि बांबूच्या झाडांनी सुशोभित आहे. चरणगंगा येथील प्रमुख नदी आहे जी अभयारण्यातून निघते. या क्षेत्रातील पहिला वाघ महाराज मार्तंड सिंग यांनी 1951 साली धरला होता. मोहन नामक या पांढर्‍या वाघाला आता महाराजा ऑफ रीवा येथील महालात सजवलेले आहे. येथील एक वाघीण सीताच्या नावावर सर्वाधिक फोटो घेतले असल्याचे रिकॉर्ड आहे. जेव्हाकी चार्जर नावाच्या एक वाघाला टूरिस्ट गाड्यांच्या जवळ जाऊन काही कृत्य दाखवल्यामुळे प्रसिद्धी मिळालेली आहे. सीता शिकार्‍यांच्या ब
नळदूर्ग किल्ला – एक पर्यटन स्थळ

नळदूर्ग किल्ला – एक पर्यटन स्थळ

ऐतिहासिक पार्श्वभूमी : नळदूर्ग किल्ल्याचं संबंध पुराणकाळातील नल-दमयंतीशी जोडला जातो. नळ राजाने हा किल्ला बांधला. त्याच्या नावावरुन या किल्ल्यास नळदुर्ग हे नाव रुढ झाले. नळदुर्ग हा किल्ला राजा नळ याने आपल्या मुलासाठी बांधला याचा उल्लेख तारीख-ए-फरिश्ता या ग्रंथात आहे. त्यावरुन नळदुर्ग हे नाव रुढ झाले. आदिलशाही राजवटीत शहादुर्ग असे नाव ठेवण्यात आले. परंतू हे नाव प्रचलित होऊ शकले नाही. नळदूर्ग हे ऐतिहासिक पार्श्वभूमीमुळे संस्मरणीय आहे. ऐतिहासिकदृष्ट्या या दुर्गाची नोंद इ.स. ५६७ पासून सापडते. चालुक्य राजा कीर्तीवर्मन याने इ.स. ५६७ मध्ये हा किल्ला नल राजवटीच्या ताब्यातून जिंकला होता. त्यानंतर अनेक राजघराण्यांनी राज्य केले. इ.स. १३५१ मध्ये नळदूर्ग किल्ला बहामनी राज्याच्या ताब्यात गेला. इ.स. १३५१ ते १४८० या काळात मातीच्या भिंतीऐवजी मजबूत दगडी तटबंदीचे बांधकाम करण्यात आले.  बहामनी राज्यांच्या व